Wat een Unix timestamp eigenlijk is.

Een Unix timestamp is het aantal seconden dat is verstreken sinds 00:00:00 Coordinated Universal Time (UTC) op 1 januari 1970. Dit uitgangspunt wordt de Unix epoch genoemd, en elk timestamp wordt gemeten vanaf dit moment. Op dit moment terwijl je dit leest, ligt de waarde ergens boven de 1,7 miljard.

De reden dat computers één willekeurige datum hebben afgesproken, is efficiëntie. Een enkel geheel getal is veel gemakkelijker om op te slaan, te vergelijken en mee te rekenen dan een string zoals "24 juni 2026, 15:14 uur in Midden-Europese Zomertijd." Gebeurtenissen sorteren, meten hoelang iets heeft geduurd, of controleren of iets eerder is gebeurd dan iets anders, kan allemaal worden gereduceerd tot het vergelijken van twee gehele getallen.

Omdat de tel is verankerd aan UTC, heeft een Unix timestamp geen tijdzone ingebakken. Hetzelfde getal, 1750000000, is op elk moment op aarde één moment in de tijd — het wordt alleen als een ander kloktijdstip weergegeven in Tokio dan in New York. Tijdzones worden alleen toegepast wanneer het getal terug wordt omgezet naar een voor mensen leesbare datum.

Het klassieke Unix timestamp wordt gemeten in seconden, maar veel moderne software — met name JavaScript — meet in milliseconden, wat 1000 keer groter is. Het mengen van beide is de meest voorkomende timestamp-bug, en het leidt tot datums die in 1970 liggen of ongeveer 50.000 jaar in de toekomst.

De snelste manier om ze uit elkaar te houden is het aantal cijfers. Een seconds-timestamp voor elke recente datum heeft 10 cijfers (1750000000). De milliseconde-versie van hetzelfde moment heeft 13 cijfers (1750000000000). Als een waarde 1000 keer te groot lijkt, is het bijna zeker milliseconden — deel door 1000 om seconden te krijgen. Als een bibliotheek milliseconden verwacht en je geeft het seconden, vermenigvuldig dan met 1000.

Een paar systemen gaan nog fijner: microseconden (16 cijfers) en nanoseconden (19 cijfers) komen voor in hoge-resolutie logging en databases. De regel is hetzelfde — elke stap is nog een factor 1000. Wanneer je niet zeker bent, plak je het getal in een converter en kijken of de resulterende datum in de buurt van vandaag ligt.

De epoch werd in het begin van de jaren zeventig gekozen door de ingenieurs die Unix bouwden bij Bell Labs. Het moest een recent, rond, handig moment zijn, en het begin van 1970 paste perfect — het was dicht genoeg dat de teller niet onmiddellijk grote getallen nodig zou hebben, en ver genoeg terug om de bestands- en processtijden die zij zich zorgen maakten, af te dekken. Negatieve timestamps vertegenwoordigen momenten vóór 1970, dus het schema kan ook historische datums verwerken.

Eén subtiliteit: Unix-tijd negeert schrikkelseconden. Echte UTC voegt af en toe een extra seconde in om gelijk te blijven met de licht onregelmatige rotatie van de aarde, maar Unix-tijd doet alsof elke dag precies 86.400 seconden heeft. Dit houdt de rekenkunde eenvoudig in ruil voor een fractie van een minuut afwijking van strikte astronomische tijd — een compromis waar bijna iedereen blij mee is.

Wanneer je een timestamp moet afstemmen op een Discord-evenement, een cron-schema of een aftelling, helpt het om de converter te combineren met een tijdzone-tool zodat je hetzelfde moment in de regio's waar je publiek woont, kunt zien.